Taalprof

Taalprof toch weer op longlist

Het vorig jaar klaagde de jury van de Dutch Bloggies 2008 in haar rapport over het beste weblog in de categorie Onderwijs al over het belegen karakter van de onderwijsblogs. De jeugd was nagenoeg afwezig, stelde ze, en de taalprof, die wel op de shortlijst stond, werd tussen neus en lippen getypeerd als een blog dat "ons op de vingers [tikt] als de d's en t's niet kloppen."

De taalprof had zich dit jaar dan ook al verzoend met een plaats in de anonimiteit, even een jaartje geen nominaties, geen slapeloze nachten van zou het toch nog gebeuren. Maar wat blijkt? Voor de Dutch Bloggies 2009 staat hij er gewoon weer bij. Weer een jaar bejaarder dan in 2008, maar blijkbaar nog niet afgeschreven. Kansloos, uiteraard, want er zijn betere en bredere weblogs over onderwijs, en de taalprof is bewust een one issue weblog, maar elke nominatie is meegenomen. Bij de beste tien, zullen we maar weer zeggen, want het heet wel een longlist, maar er staan maar tien weblogs op. En er zijn er vast veel meer dan tien.

Feest bij de Taalprof

Deze maand is het feest bij de taalprof. Precies drie jaar geleden ging het weblog in de lucht. Het eerste bericht staat weliswaar gedateerd op 1 februari, maar om de vragen buiten de actuele berichten te houden zijn ze geantedateerd. Het eerste echte bericht werd gepubliceerd op 8 februari 2006, en de eerste reactie dateert twee dagen later.

Als lezer van het weblog zul je weinig van de feestelijkheden merken, het is vooral de taalprof zelf die een krat tussenwerpsels heeft ingeslagen en een paar blikken bepalingen van gesteldheid heeft opengetrokken om in zijn eentje van te genieten. Misschien komen er ook nog een paar voegwoorden langs, maar dat weet je maar nooit, die blijven vaak weg.

Wat de taalprof vooral niet zal doen is geld over de balk smijten of de bloemetjes buiten zetten want voor je het weet zit hij weer verzeild in een discussie over werkwoordelijke uitdrukkingen en daar komt hij nooit helemaal uit. Enfin, de morfologische opbeterpilletjes liggen al klaar.

Drie jaar oude poll vervangen

Drie jaar lang heeft hij in de zijkolom gestaan: de poll Ik heb het meeste moeite met... Bijna 4000 mensen brachten hun stem uit. Het meeste moeite bleken mensen te hebben met het naamwoordelijk gezegde (670 stemmen) en de persoonsvorm (639), op ruime afstand gevolgd door het voorzetselvoorwerp (436). Waarom? Ik vrees dat persoonsvorm de eerste grammaticale term is waar mensen in het onderwijs mee te maken krijgen. Dat is blijkbaar meteen al moeilijk.

Heb je de hobbel van de persoonsvorm genomen, dan wordt het pas weer lastig bij het naamwoordelijk gezegde. Dat is de eerste grammaticale term waarvoor je abstract moet denken (je moet volgens de traditionele methode het kernwerkwoord van een zin kunnen aanwijzen, bepalen of dat een koppelwerkwoord is, en vervolgens een naamwoordelijk deel erbij zoeken). Ik vermoed dat veel mensen dus al afhaken bij de persoonsvorm, en nog eens een groot deel van de rest bij het naamwoordelijk deel. Voor degenen die het allemaal behoorlijk beheersen wordt het pas weer lastig bij het voorzetselvoorwerp.

En waarom heeft bijna niemand moeite met de bepaling van gesteldheid (57 stemmen)? Ik denk omdat die in bijna geen enkele methode meer zit. Dit zinsdeel zit voor de meeste mensen achter de waarnemingshorizon.

De laatste maanden zit er niet veel beweging meer in de ranglijst, dus het is tijd voor een nieuwe vraag: wat is je favoriete zinsdeel? Wat is nou zo'n zinsdeel waarvan je zegt, ja, dat is leuk dat dat erbij zit, dat vind ik nou echt leuk om dat steeds te kunnen spotten?

Voor de volledigheid de eindrangschikking van de vorige poll:

het naamwoordelijk gezegde [17.8%] (670)
de persoonsvorm [17.0%] (639)
het voorzetselvoorwerp [11.6%] (436)
de bijwoordelijke bepaling [9.0%] (340)
de bijvoeglijke bepaling [8.9%] (336)
het werkwoordelijk gezegde [8.9%] (336)
het lijdend voorwerp [8.0%] (302)
het naamwoordelijk deel [7.3%] (277)
het meewerkend voorwerp [6.0%] (226)
het onderwerp [4.0%] (150)
de bepaling van gesteldheid [1.5%] (57)
Stemmen: 3769

Taalprof blikt terug

Loont het de moeite om een compleet weblog te wijden aan de Nederlandse grammatica? De successen van het taalprof-weblog maken het de sceptici wel heel moeilijk. Aan het einde van het jaar maakt de taalprof de balans op.

Lees meer/ minder/ printversie

In februari 2009 zal het taalprof-weblog zijn vierde jaar ingaan en nog steeds zijn de onderwerpen niet uitgeput. Ook de belangstelling neemt alleen maar toe. Moest de site het in 2006 nog doen met enkele tientallen hits per dag, inmiddels wordt er op een gewone dag zo'n 500 keer een pagina van de taalprof aangeklikt. Recorddag was maandag 10 november 2008, toen na een oproep in de elektronische nieuwsbrief Taalprof op één dag 5578 pagehits konden worden genoteerd. Dat verbrijzelde het oude record uit 2006, dat op 2742 stond (ook naar aanleiding van de nominatie voor TheBobs).

In 2008 schreef de taalprof ongeveer 60 logjes over uiteenlopende onderwerpen, en beantwoordde hij een kleine 700 vragen en reacties. Daarmee komt het totaal op bijna 300 berichten en ongeveer 1750 antwoorden (het totale aantal reacties op de site bedraagt 3551 en er zijn er maar weinig die de taalprof niet heeft beantwoord).

Ook werden de successen uit 2006 (weblog van de week bij web-log.nl, vierde plaats weblogverkiezing The Bobs 2006) en 2007 (nominatie voor de populariteitsprijs van de Landelijke Onderzoeksschool Taalwetenschap) in 2008 onverminderd voortgezet. In januari  was de taalprof Weblog van de Maand in het maandblad Kijk, en in maart werd hij genomineerd in de categorie Onderwijs bij de Dutch Bloggiesverkiezing. In oktober volgde een nieuwe nominatie voor The Bobs 2008, waar de taalprof in de publieksverkiezing wederom een (gedeelde) vierde plaats behaalde met 8% van de stemmen in de categorie Beste Nederlandstalige Weblog. En dan zijn de voorkeuren uitgesproken op individuele zusterblogs nog niet eens meegerekend.

Bedenk bij dit alles dat het hier alleen maar over grammatica gaat, het schoolvak met zo ongeveer het slechtst denkbare imago. Grammatica, dat is toch dat moeilijke, gortdroge en oervervelende onderdeel van de lessen Nederlands? Blijkbaar wordt daar door de internetgemeenschap heel anders over gedacht. Natuurlijk haalt de taalprof het in populariteit niet bij de echte knallers, en zo'n weblogverkiezing winnen is nog een brug te ver, maar dat is dan ook niet de reden voor zijn bestaan. Net zoals Multatuli (ook al zo'n ongepaste vergelijking) wil hij vooral gelezen worden.

Lees minder